Yatak Yarası (Dekübitüs) Evreleri, Önleme Yöntemleri ve Boru Tipi Havalı Yatak Seçimi

## Dekübitüs (Bası Yarası) Neden Oluşur? Sürekli aynı pozisyonda yatan hastalarda vücut ağırlığının kemik çıkıntılarına (kuyruk sokumu, topuklar, omuz başları, dirsekler) yaptığı baskı, deri ve deri altı dokulardaki kan dolaşımını durdurur. 2 saatten uzun süren kan akışı kesintisi doku ölümüne ve bası yaralarına yol açar. --- ## Dekübitüsün 4 Klinik Evresi 1. **Evre 1:** Deri bütünlüğü bozulmamıştır ancak bası bölgesinde parmakla basıldığında beyazlaşmayan kızarıklık vardır. 2. **Evre 2:** Derinin üst tabakasında (epidermis/dermis) su kabarcığı veya yüzeysel sıyrık şeklinde açılma görülür. 3. **Evre 3:** Deri altı yağ dokusuna kadar inen derin krater şeklinde yara oluşur. 4. **Evre 4:** Kas, tendon ve kemik dokusunun açığa çıktığı, enfeksiyon riski çok yüksek derin yaralar. --- ## Bası Yaralarını Önlemenin 3 Altın Kuralı ### 1. Boru Tipi Havalı Yatak Kullanımı - Baklava tipi basit şilteler yalnızca kısa süreli ve hafif hastalar içindir. - Uzun süreli yatan hastalarda mutlaka **A+B veya A+B+C ventilasyonlu (mikro hava delikli) boru tipi havalı yatak** kullanılmalıdır. Borular sırayla inip şişerek bası noktasını sürekli değiştirir. ### 2. 2 Saatlik Pozisyon Verme Rutini - Hasta karyolasının kumandası ile sırt açısı 30-45 dereceye getirilmeli, sağ yan ve sol yan pozisyonları verilerek bası dağıtılmalıdır. ### 3. Cilt Nem Dengesinin Korunması - Cilt ter ve idrar temasından korunmalı, bariyer kremler ve nefes alan sıvı geçirmez alezler kullanılmalıdır.